چکيده
مقدمه: يکی از شاخصهای مهم توسعه و سلامت در کشورها ميزان مرگ و مير کودکان زير 5 سال میباشد. در سالهای اخير ميزان مرگ و مير کودکان زير 5 سال کشورمان کاهش يافته است اما همچنان نسبت به کشورهای در حال توسعه بالاتر میباشد. با توجه به حس فوريت جدی با منابع بسيج شده در جهت پيشرفت کاهش ميزان مرگ و مير کودکان تا سال 2015 بر آن شديم تا عوامل مؤثر بر مرگ و مير کودکان 59-1 ماهه سال 1386 شهرستان زابل را مورد تحقيق قرار دهيم.
روش: اين پژوهش يک مطالعه توصيفی - تحليلی و گذشتهنگر بود که در سال 1386 انجام گرفت. اين تحقيق بر روی 93 کودک 1 تا 59 ماهه به روش سرشماری انجام شده است. ابزار مورد استفاده در اين تحقيق چک ليستهای مرگ و مير کودکان وزرات بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بود که اطلاعات توسط کارشناسان آموزش ديده مرکز مرگ و مير کودکان شهرستان زابل جمعآوری میشد و پس از استخراج دادهها و تبديل به ارقام آماری توسط نرمافزار SPSS مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.
يافتهها: نتايج اين پژوهش نشان داد تعداد مرگ و مير کودکان 59-1 ماهه 93 نفر بوده است. بيشترين مرگ و ميرها در سنين 12-1 ماه (68%) بوده است و از اين تعداد 37% دختر و 63% پسر بودهاند. بيشترين علت فوت در نتيجه حوادث و سوانح (27%)، مرگ ناشی از بيماریهای تنفسی (3/18%) و بيماریهای دستگاه گوارش (2/15%) بود. بيشترين علل عدم بهبود کودک نيز به علت حساس نبودن والدين به علايم خطر بيماریها و تأخير در مراجعه به مراکز درمانی (76%) و سپس اصرار والدين به ترخيص کودک قبل از بهبودی کامل به دليل مشکلات اقتصادی (12%) بوده است.
نتيجهگيری: بر اساس يافتههای پژوهش ميزان مرگ مير در اين شهرستان از ميزان کشوری بالاتر است و يکی از دلايل آن ميزان بالای حوادث و سوانح در کودکان اين شهرستان است. اقداماتی جهت کاهش ميزان حوادث و سوانح، بالا بردن آگاهی والدين به علايم و نشانههای بيماریها به خصوص بيماریهای دستگاه تنفسی و گوارشی و همچنين انجام اقداماتی مؤثر و کار آمد در جهت مراقبت از نوزدان تازه متولد شده و مادرانشان، تغذيه نوزادان و کودکان، واکسيناسيون، مديريت در کنترل و درمان بيماریهايی همچون اسهال و پنومونی میتواند در کاهش اين ميزان مؤثر باشد.