پژوهش پرستاری در30 سال گذشته
دکتر عيسی محمدی ، حميده يزدی مقدم
چکيده
مقدمه: پژوهش از عناصر ضروری روند توسعه و رسالت آن توليد دانش می باشد. شکل گيری پژوهش در کشورهای توسعه يافته و تأکيد بر «توسعه مبتنی بر دانايي» بعد از 25 سال در برنامه چهارم توسعه کشور ما حاکی از اين اهميت می باشد. بی شک پرستاری چه به عنوان يک رشته علمی يا يک حرفه از اين امر مستثنی نيست. در همين راستا اين مطالعه با هدف تحليل روند و وضع گذشته و موجود پژوهش پرستاری کشور انجام گرديد.
مواد و روش کار: اين يک مطالعه توصيفی می باشد. به طوری که کليه پژوهش های انجام شده طی سه دهه گذشته (حدود 1100 پايان نامه کارشناسی ارشد پرستاری) که تماماً در چهار مرکز عمده تحصيلات تکميلی کشور شامل: دانشکده های پرستاری ايران، تهران، شهيد بهشتی و تربيت مدرس انجام شده بود مورد بررسی قرار گرفتند. اين مطالعات در سه دوره ده ساله براساس جهت گيری های عناوين پژوهشی دسته بندی و تجزيه و تحليل گرديدند.
يافته ها: داده ها نشان داد به طور کلی جهت گيری پژوهش ها در اين مدت حول محور سنجش آگاهی نگرش و عملکرد پرستاران و بيماران (6/19 درصد) و تأثير مداخلات پرستاری (1/17 درصد) و بررسی شيوع بيماری ها و عوارض آنها (7/15 درصد) بررسی نيازهای آموزشی بيماران و پرستاران (5/13 درصد) و تأثير آموزش بر آگاهی و عملکرد (4/13 درصد) بررسی کيفيت مراقبت های پرستاری (12 درصد) و بررسی مشکلات حرفه ای (2/9 درصد) بوده است. ميزان اين جهت گيری ها در دانشکده های مختلف در دهه های اول تا سوم متفاوت بوده است.
بحث و نتيجه گيری: نتايج نشان داد که تمام پژوهش های انجام شده پرستاری در راستای تأييد و تصديق دانش و روش های موجود که عموماٌ يافته های ديگران بوده می باشد. تقريباٌ هيچ مطالعه ای در جهت توليد دانش نو در پرستاری نبوده است. اين وضعيت آفت و تهديد بزرگی برای بقا و حفظ شأن علمی و اجتماعی پرستاری در کشور محسوب می شود. در اين مقاله زمينه ها و علل اين وضعيت تحليل شده و راه حل های مناسب ارايه گرديده است.
واژه های کليدی: پژوهش، پرستاری، توليد علم